به نام خدا

نام برنامه : صعود به علم كوه

تاريخ برنامه : پنج شنبه 1391/5/26 الي سه شنبه1391/5/31

سرپرست برنامه : آقاي محمود انصاري

نفرات  شركت كننده : آقايان محمود و كريم انصاري ، رضا جعفري ، مهدي حبيبي ، محمد عبدالملكي ، وحيد مجيدي ، ابوالفاضل و محمد مرآتي ، فاضل چگيني ، مهدي سعيدي ،‌منصور پورولي ، امير سلطان آبادي ، محمد ضيايي و خانم ها : سارا لطيفي ، سارا شمشادي و پريا وثوقي به همراه دونفر مهمان.آقايان رضاحيدري ورامين صالحي (ازگروه كوهنوردي آناهيتا)

مشخصات عمومي : قله ي علم كوه يكي از مجموعه قلل رشته كوه تخت سليمان است . اين رشته كوه در خط الرأس اصلي رشته كوه البرز قرار دارد.براي راهيابي به قله مسيرهاي متعددي موجود است كه از آن جمله مي‌توان به مسيرهاي : شمال شرق در منطقه‌ي كلار دشت و رودبارك ،‌مسير شرق در منطقه ي اليت ،‌جنوب از منطقه ي طالقان و شمال غرب از منطقه ي سه هزار را نام برد ؛ اما متداول ترين مسير صعود ، راه شمال شرقي است.

علم كوه با ارتفاع 4850 متر ، پس از دماوند دومين قله ي ايران است. عمده‌ي شهرت اين قله به جهت ديواره اي است كه در دامنه ي شمالي آن واقع شده است و داراي فني ترين و در عين حال ، سخت ترين مسيرهاي سنگ نوردي و ديواره نوردي در ايران است . اين ديواره در ايران جايگاهي مانند « كي 2 » را در جهان داراست . مجموعه‌ي علم كوه متشكل از قله هاي متعدد و مرتفعي است كه مهم ترين آن ها عبارتند از :

علم كوه با 4850 متر ، تخت سليمان با 4659 متر ، خرسان جنوبي با 4659 متر، خرسان شمالي با4680 متر ، شاخك شرقي وشاخك غربي به ترتيب 4780 و 4820 متر ، سياسنگ با 4604 متر ، چالون با 4550 متر ،‌قله هاي هفت خوان كه همان گونه كه از نامشان پيداست از چندين قله ي متصل به هم متشكل شده اند كه بلندترين آن 4500 متر ارتفاع دارد . شانه كوه با 4450 متر ،‌رستم نيشت با 4426 متر ، سپند كوه با 4350 متر ، ميان سه چال با 4348 متر ، سياه كمان با 4530 متر ، سياه گوك شمالي و جنوبي به ترتيب داراي 4445 و 4500 متر و قله ي مرجيكش با 4580 متر ارتفاع .

ديواره ي علم كوه نيز همان گونه كه ذكر شد،‌يكي از فني ترين ديواره‌ها براي سنگ نوردي است. ارتفاع اين ديواره حدود750 تا 800  متر مي باشد. جنس ديواره از گرانيت متخلخل و به رنگ حنايي روشن است . بر روي ديواره نه تنها كوه نوردان ايراني ، بلكه كوهنورداني از آلمان، فرانسه ، انگلستان و ايتاليا نيز مسيرهايي براي صعود گشوده اند. برخي از مسيرهاي صعود عبارتند از : ايرانيان ، لهستاني ها (52 )‌، كرجي ها ،‌تبريزي ها ، همداني ها ، اراكي ها كه البته اين مسير به علت فرود از بالاي ديواره و رول كوبي زياد مورد انتقاد ديواره نوردان ايراني است ،‌مسير آرش 1 و 2 ،‌فرانسوي‌ها، ‌ايتاليايي‌ها ،‌هاري روست ،‌ كرمانشاهي ها و انجمن. از نكات قابل توجه درباره‌ي اين مجموعه قلل ،‌وجود يخچال هاي عظيم است. يخچال هاي متعددي مانند هفت خوان ، علم چال ، تخت سليمان ،‌خرسان ، چالون و مرجيكش . يخچال علم چال يكي از عظيم ترين يخچال هاي منطقه است كه در حدود 3000 متر طول ، 750 متر عرض و 80 متر عمق دارد. يخچال اسپيلت نيز متشكل از توده هاي بزرگ يخ است. اين توده هاي عظيم كه با سنگ و خاك آميخته مي شود از منابع اصلي آب گيري رودخانه ي سرد آب رود كلاردشت مي باشد.

  چند نكته‌ي لازم براي صعود:

ـ بخشي از مسير راه از قرارگاه رود بارك تاونداربن را بايد با وانت طي كرد.

ـ در اطراف قرارگاه مغازه اي يافت نمي شود؛ بنابراين بهتر است وسايل مورد نياز را از كلاردشت تهيه نمود. هر چند در قرارگاه ونداربن چيزهايي براي خريد يافت  مي شود.

ـ قسمت اعظم مسير حركت سنگلاخي ، لغزنده و بسيار خطرناك مي باشد كه احتمال ريزش سنگ خطرات آن را چند برابر مي كند ؛ بنابراين ،‌داشتن وسايل مناسب و ايمن از ضروريات اين صعود است.

ـ از منطقه ي سرچال وعلم چال تا قله ي علم كوه هر چه ارتفاع افزايش مي يابد احتمال يافتن آب در ميان سنگ ها كمتر است. لذا براي صعود به قله بايد به مقدار كافي آب همراه داشت.

« گزارش برنامه »

 طبق قرار قبلي رأس ساعت 14 روز پنج شنبه 91/5/26 در محله ي سر جوی ميعاد گاه دوستان و هم نوردان حاضر مي شويم. كم كم جمع دوستان كامل مي شود و ما با يك ساعت تأخير شهر را ترك مي كنيم عبور از جاده‌هاي پر پيچ و خم به ويژه مسير چشم نواز جاده ي چالوس زيبايي خاصي به سفر داده است. ترافيك سنگين جاده ي چالوس سبب كندي حركت ما است. حدود ساعت 23 فرصتي مي يابيم تا دراطراف جاده براي صرف شام توقف كنيم و پس از كمي استراحت مسير را به سمت مرزن آباد ،‌ادامه دهيم . برخورد با پژو 206 در بين راه نيز مزيد بر علت است تا در كنار ترافيك سنگين بر معطلي ما افزوده شود. به هر حال 25 كليومتر مانده به چالوس از ميان مرزن آباد مسير را به سمت كلاردشت تغيير مي دهيم . گرچه مسير طولاني است اما طراوت طبيعت و مهرباني دوستان و در عين حال برخي شيرين كاري هاي كمك راننده خستگي ها را از تن مي زدايد.

اينك كلاردشت درمقابل ماست. منطقه اي كه خداوند در خلقت آن سنگ تمام گذاشته است. آب و هوايي دل پذير و طبيعي چشم نواز از مسيري زيبا و پر پيچ و خم  مي گذريم و خود را در كنار قرارگاه رودبارك مي بينيم . از اتوبوس پياده شده و وسايل خود را آماده مي كنيم حدود چهل دقيقه اي فرصت داريم تا سر و صورتي بشوييم و اطراف نيز گشتي بزنيم . ساعت 9:50 دقيقه سوار بر دو دستگاه وانت نيسان مسير خاكي و سنگلاخي رودبارك را به سمت قرارگاه ونداربن ترك مي كنيم. در طول مسير  رودخانه اي خروشان چشم ها را مي نوازد و ذوق ها را شكوفا مي كند. هر كس به شكلي متأثر از زيبايي منطقه براي خود زمزمه اي دارد. در قرارگاه ونداربن پس از استقرار در اتاقي كه دو دوست مهمان ، از قبل رزو كرده اند مستقر شده و وسايل را مرتب مي كنيم و صبحانه اي را كه شبيه ناهار است ميل مي كنيم . در نهايت گروه با نظمي خاص حوالي ساعت 12:15 دقيقه مسير حركت را در پيش مي گيرد و آرام آرام به راه مي افتد. توقف هاي گاه و بي گاه و بهره از طبيعت دل نواز و نوشيدن آب گوارايي كه از دل كوه جاري مي باشد ، فرصت هاي مناسبي است براي رفع خستگي . به هر جانب كه نظر مي افكني از مسير جانب ديگر باز مي ماني . نقاش چيره دست طبيعت هر آن چه كه زيبايي است بر اينجا نثار كرده است.

رودخانه اي خروشان كه از بهم پيوستن چشمه ها و آب يخچال ها پديد آمده است دمان و شاداب در كنار ماست .سنگ بزرگي موسوم به كشتي سنگ چون ايستگاهي است كه ما و بازگشتگان از قله را به سمت خود فرا مي خواند تا از آب گواراي اطراف آن بهره گيرند. كوله ها را از پشت مي گيريم و در خنكاي دل چسب آب كمي استراحت مي كنيم. پس از رفع خستگي مسير را به سمت سرچال ادامه مي دهيم . يكي از شيب هاي تند براي صعود از اين به بعد قرارداد اما در مقابل عزم و اراده‌ي هم نوردان هيچ مي نمايد. سنگ هايي كه از ارتفاعات ريخته شده ما را بر آن مي دارد كه با مراقبت بيشتري طي طريق كنيم. پس از حدود پنج ساعت كوهپيمايي به تدريج به پناهگاه سرچال مي‌رسيم. در پناهگاه كوهنوردان زيادي از اقصي نقاط كشور و ساير كشورهاي جهان حضور دارند. شام را بايد با چشمان روشن خورد تا در دل تاريكي با مشكلي مواجه نشويم . شب را با بي خوابي گذرانديم. سرو صداي افرادي كه مي آمدند ،‌داد و بيداد خانمي كه انگار ارتفاع زده شده بود و صداي مهيبي كه از كوهستان به گوش مي رسيد و من تصور مي كردم صداي باد است و فرداي آن شب متوجه شدم كه ناشي از ريزش كوه است ، همه مزيد بر علت بود كه خواب بر چشمانمان ننشيند. با دميدن صبح و صرف صبحانه براي حركت به سمت علم چال آماده شديم. همگان آرام با باري سبك به دنبال سرپرست برنامه به راه افتاديم و از پيچ و خم ها گذشتيم. مسير بازهم سنگلاخي است . گويي اطراف را با برف و سنگ ها هاشور زده اند. چشم اندازه ها بي بديل است .تابلويي در مقابل ماست كه كمتر نقاشي قادر است آن را به تصوير بكشد هر بيننده ي صاحب ذوق و هر عابر صاحب انديشه اي مبهوت اين همه عظمت مي شود. بي اختيار به ياد اين بيت حافظ مي افتم و با خود زمزمه مي كنم :

خيز تا بر كلك آن نقاش جان افشان كنيم

كاين همه نقش عجب در گردش پرگار است

به راستي كه كوهنوردي سير آفاق انفس و غرق در شگفتي شدن است . خلاصه ، حوالي ساعت 12 به منطقه ي زيباي علم چال مي رسيم. سنگ سماور كه با صلابتي مثال زدني برگرده ي كوه نشسته از دور نمايان مي شود. سنگ هاي عظيم الجثه اي كه بر توده اي از يخ سوارند و پناهگاهي كه با حركت يخچال جز ويرانه اي از آن باقي نمانده است.در آن جا چند عكس به يادگار مي گيريم آقايان وحيد مجيدي و محمد مرآتي براي يك صعود سرعتي به قله ي تخت سليمان آماده مي شوند . آنان ساعت 13 علم چال را ترك مي‌گويند و پس از يك ساعت و چهل و پنج دقيقه قله را فتح مي كنند. ما نيز بر روي تخته سنگي عظيم در كنار هم محفلي تشكيل مي دهيم و ساعتي درنگ مي كنيم و ضمن نوشيدن چاي از هر دري سخني به ميان مي آوريم . پس از استراحتي دل چسب گروهي از ما به سرپرستي آقاي محمود انصاري شب را در علم چال مي مانند تا فردا براي فتح علم كوه عازم شوند. ما نيز به سرپرستي آقاي مهدي حبيبي پس از گشتي در اطراف يخچال و نظاره‌ي زيبايي هاي آن به پناهگاه سرچال برمي گرديم.

شب را نيز در كنار دوستان و ساير كوهنوردان به صبح مي رسانيم . چند نفر از دوستان جوان ما براي آوردن كوله‌هاي تيم حمله به قله‌ي علم كوه، ‌عازم علم چال مي شوند.من نيز به اتفاق برادرم قله‌ي سياه كوك شمالي را با ارتفاع 4445 متر صعود مي كنم.پس از صرف ناهار منتظر دستور حركت به سمت قرارگاه مي‌مانيم . در نهايت روز يك شنبه 91/5/29 رأس ساعت 14:15 گروه با سرپرستي آقاي حبيبي به سمت قرارگاه ونداربن به راه مي افتد و پس از طي مسيري كه از قبل آمده است به قرارگاه مي رسد. آقايان پورولي و سلطان آبادي جلوتر از ما رفته و اتاقي براي تيم رزرو كرده‌اند. به قرارگاه كه مي رسيم دوش گرفته و گرد خستگي از تن مي زداييم. پس از صرف شام و استراحت ،‌هنگام صبح به تدريج دوستان ما كه قله را زده اند به قرارگاه مي رسند. تيم حمله پس از شب ماني در علم چال ساعت 9 صبح منطقه را به سمت قله ترك گفته اند. آنان از مسير گرده ي آلمان‌ها كار صعود را آغاز كرده اند. ترافيك سنگين كوهنوردان باعث مي شود صعود به سختي انجام مي‌گيرد. در نهايت اين تيم موفق مي شود پس از حدود پانزده سال از اولين صعود ، رأس ساعت 16 خود را به قله ي علم كوه برساند. آنان از مسير سياه سنگ ها قله را ترك مي گويند و پس از طي مسافتي طولاني در دل شب به پناهگاه سرچال مي رسند و پس از استراحت شبانه به ما مي‌پيوندند. روز دوشنبه حوالي ظهر همگي با هم به سمت رودبارك به راه مي‌افتيم و رودبارك را به سمت كنگاور ترك مي گوييم. مسير برگشت را به جهت ترافيك شديد از جاده ي چالوس به سمت نوشهر برمي گردانيم عصر روز دوشنبه در سواحل رامسر پس از شنا و رفع خستگي مسير را ادامه مي دهيم . در رودبار نيز گروه بر آن است تا با خريد سوغاتي دل خانواده ها را كه از فراق به تنگ آمده اند ، به دست آورد. در نهايت در روز سه‌شنبه91/5/31 حدود ساعت 11:25 دقيقه به كنگاور مي رسيم.

                                                 گزارش برنامه : ابوالفاضل مرآتي

 

قرارگاه ونداربن